Een nieuw samengesteld gezin: hoe begin je goed?
Een nieuwe relatie, kennismaken met elkaars kinderen, samen een nieuw gezin vormen. De eerste fase van een samengesteld gezin is spannend en mooi, maar ook kwetsbaar. Veel ouders en bonusouders worstelen met vragen als: wanneer maak je kinderen kennis met elkaar, hoe vind je je plek als bonusouder, en hoe voorkom je dat er onuitgesproken verwachtingen ontstaan die later voor spanning zorgen. In dit artikel deel ik wat deze eerste fase zo bepalend maakt, en wat helpt om er samen sterker uit te komen.
Toen ik een relatie kreeg met mijn partner, hebben we veel besproken. Vooral het moment waarop de kinderen kennis zouden maken met elkaar wilden we zorgvuldig aanpakken.
Want laten we eerlijk zijn. De eerste maanden van een nieuwe relatie kijk je door een roze bril. Alles voelt mogelijk, alles voelt goed. En precies dat maakt het lastig om scherp te blijven op wat de kinderen nodig hebben.
Wij voelden al vroeg dat snel samenwonen voor ons geen optie was. We wilden de kinderen de tijd geven om te wennen. Niet omdat het moest van een boek of een methode, maar omdat het voelde als het enige verstandige om te doen.
Waarom de eerste fase in een samengesteld gezin zo bepalend is
Bijna zestig procent van de samengestelde gezinnen in Nederland houdt het niet vol. Dat cijfer bevestigde wat ik in de praktijk al zag: gezinnen die zonder enige voorbereiding aan deze nieuwe fase beginnen, lopen sneller vast.
Niet omdat er geen liefde is. Maar omdat een samengesteld gezin geen kerngezin is met een paar extra mensen erbij. Het is een fundamenteel ander systeem, met meerdere gezinsgeschiedenissen, loyaliteiten en posities die nog niemand heeft uitgesproken laat staan ingenomen.
In het begin was ik, gewoon een vreemde voor mijn bonuskinderen. Ze waren toen twee en een half en vier jaar oud, en de term bonusmoeder hadden ze natuurlijk nog nooit gehoord. Dat is ook niet erg. Het is een proces, en het proces heeft tijd nodig.
Ik herinner me nog goed het moment waarop mijn bonusdochter, na maanden, vroeg of ik haar luier wilde verschonen. Een klein moment, maar voor mij voelde het als een doorbraak.
‘ Ga zo snel als de langzaamste in het systeem’
Pas later begreep ik wat dat moment eigenlijk was. Niet een teken dat ik “er nu bij mocht horen” alsof ik op toestemming had gewacht. Het was het moment waarop zichtbaar werd dat ik al een plek had ingenomen. Kinderen reageren op wie jij bent en hoe stevig jij staat en hoe veilig je bent. Ze geven geen toestemming, ze reageren op een plek die er al is.
Zoeken naar je plek in je samengestelde gezin
Wat deze eerste fase ook kenmerkt, is dat je zoekt naar je plek in het systeem. Waar bemoei je je wel mee, en waar niet? Wat is jouw rol als bonusouder, en wat is de rol van de ouder? Botsen die opvoedstijlen, of vullen ze elkaar aan?
In samengestelde gezinnen wordt vaak minder gecommuniceerd dan in kerngezinnen, simpelweg omdat de onderwerpen gevoeliger liggen. Niemand wil meteen het verkeerde zeggen, of de ander voor het hoofd stoten.
Maar het probleem is meestal niet de communicatie zelf. Het probleem is dat de plekken nog niet zijn geordend. Zonder een heldere positie weet je niet waarover je iets te zeggen hebt en dan wordt elk gesprek ingewikkelder dan het moet zijn.
Een stiefplan kan daarbij helpen. Het is een format dat je helpt om met elkaar in gesprek te gaan over thema’s als opvoeding, rollen en mandaat, tijd voor elkaar, gezinscultuur en het contact met de andere ouder. Niet om alles dichtgetimmerd te krijgen, maar om helder te krijgen wie waarvoor staat en vanaf welke plek.
Wat gun je elkaar, wat gun je de kinderen
Een vraag die ik veel partners meegeef: wat gunnen we de kinderen in dit nieuwe gezin? En wat gunnen we elkaar?
Hoe hoop je dat jullie samengestelde gezin er over een jaar uitziet? Die vraag samen beantwoorden, vroeg in het proces, voorkomt dat je achteraf ontdekt dat jullie heel verschillende beelden hadden van hoe dit gezin zou worden en van de plek die ieder daarin heeft.
Dit is precies waar de basis wordt gelegd. Niet in de grote crisismomenten later, maar in deze eerste, vaak onderschatte fase. Niet door harder te proberen, maar door vanaf het begin bewust te gaan staan.
Herken je dit, en wil je hier steviger in staan? De gratis e-learning Bonusmoeder 2.0 helpt je om als bonusmoeder met meer rust en minder twijfel je plek te vinden in het nieuwe gezin.
Als stiefouder coach begeleid ik gezinnen ook bij deze start, bijvoorbeeld met een uitgebreider stiefplan waarin alle belangrijke thema’s aan bod komen. Een kennismakingsgesprek hierover is altijd vrijblijvend en kosteloos.
De eerste fase van een samengesteld gezin vraagt geduld, van jezelf en van de kinderen. Het vraagt dat je niet alles in een paar maanden wilt regelen, maar ruimte geeft aan wat groeien moet en aan de plek die jij daarin claimt.
Wil je hier concreet mee aan de slag? De gratis e-learning Bonusmoeder 2.0 geeft je handvatten om deze eerste fase met meer rust en vertrouwen te doorlopen.
Marieke
Stiefexpert & ontwikkelaar Sterk Stiefgezin Methode
