Je woont samen. Er is altijd iemand thuis. Er wordt gekookt, gepraat, geruzied, gelachen. En toch voel je je soms ontzettend alleen.
Als je in een samengesteld gezin leeft, ken je dat gevoel misschien. Je zit aan tafel met je partner en zijn kinderen, en je voelt je de buitenstaander. Je vertelt je vriendin over je week, en je merkt dat ze het niet echt snapt. Je probeert het met je partner te bespreken, en hij gaat zijn kinderen verdedigen.
Eenzaamheid in een samengesteld gezin is een van de minst besproken gevoelens die ik in mijn praktijk tegenkom. Juist omdat het zo tegenstrijdig voelt. Je bent toch niet alleen? Je hebt toch een gezin?
In dit blog neem ik je mee in waar die eenzaamheid vandaan komt, waarom het in een samengesteld gezin zo vaak voorkomt, en wat je kunt doen om je minder alleen te voelen. Zodat je niet blijft denken dat het aan jou ligt, maar ziet wat er eigenlijk gebeurt.
Eenzaam, terwijl je nooit alleen bent
Eenzaamheid gaat niet over hoeveel mensen er om je heen zijn. Het gaat over het gevoel dat niemand echt ziet wat jij meemaakt.
En dat gevoel kan in een samengesteld gezin op allerlei plekken binnensluipen.
Eenzaam in je eigen huis
Je partner spreekt iets af met de kinderen, en jij hoort het pas later. Er worden grapjes gemaakt die jij niet snapt, omdat ze uit een tijd komen waarin jij er nog niet was. Of je merkt dat je vooral de regels bewaakt, terwijl de gezelligheid zich buiten jou om lijkt af te spelen.
Dan kun je je een gast voelen in je eigen huis. Aanwezig, maar niet echt onderdeel.
Eenzaam bij je partner
Je partner wil je echt wel steunen. Hij doet misschien zelfs veel moeite om je te begrijpen. En toch voelt het soms alsof je er alleen voor staat.
Dat is niet vreemd. Jouw zorgen gaan vaak over zijn kinderen. Als jij vertelt wat je dwarszit, hoort hij al snel kritiek op hen, of op hem als vader. En dan gaat hij verdedigen of oplossen, terwijl jij eigenlijk alleen gezien wilde worden.
Eenzaam bij vriendinnen en familie
Je vriendinnen luisteren wel. Maar als ze zelf geen samengesteld gezin hebben, snappen ze het niet echt. Of ze vinden meteen iets van je partner, terwijl je dat helemaal niet bedoelde.
En tegen je familie, of tegen die van hem? Daar voelt het al snel als roddelen. Dus houd je het voor je.
Eenzaam bij de hulpverlening
En soms zoek je hulp, en voel je je ook daar niet begrepen. Omdat het advies uitgaat van een kerngezin. Omdat je hoort dat je gewoon beter moet communiceren. Of omdat niemand doorvraagt naar wat het betekent om bonusouder te zijn.
Pfff. Dan kun je je pas echt alleen voelen.
Waarom eenzaamheid in een samengesteld gezin zo vaak voorkomt
Eenzaamheid in een samengesteld gezin is geen teken dat jij iets verkeerd doet. Het is vaak een gevolg van hoe zo’n gezin in elkaar zit.
Je plek is nog niet helder
In een kerngezin is iedereen er vanaf het begin bij. In een samengesteld gezin stap je in een systeem dat al bestond. Met eigen gewoontes, eigen herinneringen en eigen loyaliteiten.
Zolang niet helder is welke plek jij in dat systeem hebt, voel je je al snel aan de rand staan. Niet omdat iemand je buitensluit, maar omdat niemand die plek ooit heeft benoemd.
Je geeft veel, en krijgt weinig terug
Als bonusouder geef je zorg, regelwerk en geduld. En je krijgt er vaak weinig voor terug. Zeker niet van de (bonus)kinderen, want dat is ook niet hun taak.
In de systeemtheorie noemen we dat een scheve balans in geven en nemen. Wie alleen maar geeft en nooit ontvangt, raakt leeg. En leeg voelt al snel eenzaam.
Loyaliteit maakt het ingewikkeld
Kinderen zijn loyaal aan hun ouders. Je partner is loyaal aan zijn kinderen. En jij staat daar soms net naast.
Dat is niemands schuld. Maar het maakt wel dat je je kunt voelen alsof iedereen bij elkaar hoort, behalve jij.
Schaamte maakt het stil
En dan is er nog iets wat eenzaamheid groter maakt: schaamte. Je schaamt je misschien dat je je bonuskind soms even niet leuk vindt. Dat je spijt hebt, of twijfelt. Dat je je ergert aan dingen waarvan je denkt dat je er boven zou moeten staan.
Dus zeg je het niet. En wat je niet zegt, kan niemand met je delen.
Wat helpt tegen eenzaamheid in je samengestelde gezin?
Eenzaamheid verdwijnt niet vanzelf. Maar er is wel veel wat je kunt doen om je minder alleen te voelen.
Benoem het
De eerste stap is het hardop zeggen. Tegen jezelf, en misschien ook tegen je partner. “Ik voel me soms eenzaam in ons gezin.” Niet als verwijt, maar als eerlijke waarneming.
Vaak schrikken partners daar niet van, maar herkennen ze het juist. En dan ontstaat er ruimte om er samen naar te kijken.
Vraag je partner om wat je nodig hebt
Je partner kan je pas steunen als hij weet wat je nodig hebt. Zeg het dus vooraf: “Ik hoef nu geen oplossing, ik wil alleen dat je even luistert.” Praat over jezelf, niet over het kind. “Ik voel me alleen staan” komt heel anders binnen dan “je dochter negeert me”.
En benoem het als hij het goed doet. Dan weet hij wat werkt.
Zoek mensen die het snappen
Veel bonusmoeders zeggen me: eigenlijk zoek ik gewoon een vriendin die het snapt. Iemand bij wie ik alles kwijt kan, zonder dat ik iemand kwets.
Dat kan een andere bonusmoeder in je omgeving zijn. Een penvriendin met wie je schrijft. Of een groep met gelijkgestemden, online of in het echt. Er gebeurt iets bijzonders als je hoort dat een ander precies hetzelfde meemaakt. Je bent niet gek. Je bent niet de enige. En het ligt niet aan jou.
Kies wel een plek waar je sterker van wordt. Een groep waarin iedereen elkaars frustratie alleen maar groter maakt, helpt je niet verder.
Wil je hier dieper in duiken? In de aflevering van Het Stiefmoederparadijs “Hoe krijg je als bonusouder steun, als niemand het snapt?” vertel ik waarom je partner het je niet altijd kan geven, hoe je er wel om vraagt, en waar je steun vindt bij mensen die het snappen.
Schrijf het op
Alleen al het opschrijven kan lucht geven. In een dagboek, voor jezelf. Of in een blog, voor anderen die zich misschien in jouw verhaal herkennen.
Neem je plek in
En misschien wel het belangrijkste: wacht niet tot iemand anders je een plek geeft. Je hoeft geen toestemming te vragen om jouw plek in te nemen. Bespreek met je partner welke rol jij hebt, wat jullie samen afspreken, en hoe jullie elkaar meenemen. Hoe helderder je plek, hoe minder je aan de rand hoeft te staan.
Je hoeft dit niet alleen te doen
Eenzaamheid in een samengesteld gezin is heel gewoon, en tegelijk heel zwaar. Juist omdat het zo vaak onzichtbaar blijft.
Misschien herken je jezelf in deze blog. Misschien merk je dat je al een tijd rondloopt met het gevoel dat niemand het echt snapt. Dan wil ik je laten weten: dat gevoel klopt, en het is niet het einde van het verhaal.
Zoek je contact met andere bonusouders die het snappen? Stuur me een bericht of een mail. Ik ben aan het inventariseren waar bonusouders behoefte aan hebben, van een penvriendin tot een groep, en ik denk graag met je mee.
Wil je werken aan je eigen plek in je samengestelde gezin? Dan is er (gratis) Bonusouder 2.0. Daarin ontdek je wie jij bent los van je rol als bonusouder, welke overtuigingen je meeneemt uit je verleden, en hoe je je plek inneemt zonder te wachten op toestemming van anderen. Zodat je niet langer aan de rand staat, maar stevig in je eigen gezin.
Marieke
Stiefexpert | ontwikkelaar Sterk Stiefgezin Methode
