Niet de logistiek maakt een samengesteld gezin zwaar. Wat het zwaar maakt, zit veel dieper. Het zit in wat jij al jaren gelooft over jezelf en over hoe het leven werkt.
Veel bonusmoeders komen op een punt waarop ze uitgeput zijn, niet door één grote crisis maar door het constante dragen van wat niet van hen is. Als bonusmoeder in een samengesteld gezin voel je je verantwoordelijk voor de sfeer, voor de kinderen, voor de relatie met de ex en voor de harmonie die maar niet wil komen. Je doet je best, je past je aan, je lost op. En toch voelt het nooit genoeg.
Wat er dan speelt, heeft zelden met de praktische uitdagingen te maken. Het zit dieper. Het zit in het script dat jij al lang voor je stiefgezin meebracht.
” Ik geloof al zo lang ik me kan herinneren dat je het alleen doet. Je komt alleen op de wereld en je gaat alleen. Ik heb mezelf groot gemaakt met die overtuiging. Het gaf me kracht, onafhankelijkheid, een ruggengraat. Maar ergens onderweg werd het ook een kooi. Want als je gelooft dat je het alleen moet doen, ga je ook alles alleen dragen. En in een samengesteld gezin, waar de dynamieken complex zijn en de druk hoog, word je met die overtuiging bijna vanzelf de redder van het geheel” .
Dit blog gaat niet over de vakantie die je moet overleven of de ex-partner die je het leven zuur maakt. Het gaat over de laag eronder. Over het script dat jij al lang voor je stiefgezin meebracht en dat nu, ongemerkt, de regie heeft overgenomen.
Wat is een script en waarom speelt het zo’n grote rol
Ieder mens groeit op met een onbewust beeld van hoe het leven hoort te zijn. Hoe een gezin eruitziet. Hoe liefde voelt. Wat er van jou wordt verwacht als moeder, als partner, als vrouw. Dat beeld is gevormd door wat je hebt meegemaakt, wat je hebt gezien bij je ouders, wat je hebt overleefd in eerdere relaties.
Psychologen noemen dit een levensscript. Jij noemt het gewoon hoe het is.
In een kerngezin kun je lang op dat script leven zonder dat het je in de weg zit. Maar in een samengesteld gezin botst het script binnen de kortste keren op een realiteit die er simpelweg niet in past. Je stiefkinderen volgen jouw script niet. De ex-partner van je partner zeker niet. En het gezin dat jij voor ogen had, het warme, hechte, vanzelfsprekende gezin, bestaat niet in de vorm die je had bedacht.
En dan begint het vechten. Niet met de ander, maar met de werkelijkheid zelf.
“Veel bonusmoeders proberen onbewust van hun stiefgezin een kerngezin te maken. Niet omdat ze naïef zijn, maar omdat hun script niets anders kent.”
Wil je leren hoe je jouw plek in het stiefgezin stevig neerzet zonder jezelf te verliezen? De e-learning Bonusmoeder 2.0 begeleidt je stap voor stap door de dynamieken die er echt toe doen.
De redder die zichzelf uitput
Een van de meest herkenbare patronen die ik zie in mijn praktijk is de redder. De bonusmoeder of ouder die constant de sfeer in de gaten houdt, die spanningen voelt voordat ze er zijn, die alles glad probeert te strijken voordat het misgaat.
Ik ken dit patroon van binnenuit. En ik zie het elke week bij de mensen die bij mij komen.
Neem een vrouw die ik begeleid, ik noem haar Lisa. Ze groeide op in een huis waar ze altijd moest voelen wat er in de lucht hing. Een ouder met onvoorspelbare buien, een overlevingsmechanisme dat ze al vroeg ontwikkelde: scan de omgeving, grijp in, voorkom de explosie. Ze werd er goed in. Zo goed dat ze het niet meer merkte.
In haar samengestelde gezin ging dat mechanisme gewoon door. Ze appte haar dochter als haar partner eerder thuiskwam, zodat die het aanrecht netjes kon achterlaten. Ze bemiddelde, ze suste, ze loste op. Niet omdat haar partner dat vroeg. Maar omdat haar systeem zei: als jij het niet doet, gaat het mis.
Wat ze niet zag, is wat ze haar partner daarmee ontnam. De kans om zelf verantwoordelijkheid te dragen. De ruimte om te oefenen met zijn eigen reacties. De mogelijkheid om te groeien zonder dat zij al een stap voor hem had gezet.
De redder houdt het systeem in balans, maar het is een valse balans. En ze betaalt er elke dag voor met haar eigen energie, rust en identiteit.
Wie ben jij als niemand kijkt
Er is een vraag die ik aan bonusmoeders stel als we dieper gaan in een traject. Niet wie ben je als moeder, niet wie ben je als partner, maar wie ben je als niemand kijkt? Als er geen kinderen zijn die iets van je nodig hebben, geen partner die je steun verwacht, geen ex die om de hoek loert.
Veel vrouwen weten het antwoord niet meer.
Niet omdat ze zichzelf zijn kwijtgeraakt in één groot moment, maar omdat het zo langzaam is gegaan. Stukje bij beetje zijn ze opgegaan in wat het systeem van hen vroeg. En op een dag merk je dat je wel weet wat iedereen nodig heeft, maar niet meer wat jijzelf wil.
Dat is het moment waarop het script volledig de regie heeft. Jij denkt dat je kiest, maar je speelt een rol die jaren geleden voor je is geschreven.
Loslaten is geen opgeven
Het antwoord is niet harder je best doen. Het is ook niet stoppen met geven of je terugtrekken. Het antwoord is iets subtielers en tegelijkertijd veel radicaler: loslaten wat niet van jou is.
De buien van je stiefkind zijn niet van jou. De opvoedkeuzes van de ex-partner zijn niet van jou. De groei die je partner moet doormaken in zijn vaderrol is niet van jou om te regisseren.
Dat klinkt simpel. Maar als je script zegt dat jij degene bent die het oplost, voelt loslaten als falen. Als nalatigheid. Als jezelf niet genoeg inzetten.
Wat ik zie bij de vrouwen die echt doorbreken in hun stiefgezin, is niet dat ze meer technieken leren. Het is dat ze stoppen met vechten tegen de realiteit van wat een samengesteld gezin is. Ze schrijven een nieuw script. Eén waarbij ze zichzelf ook een plek geven. Waarbij loslaten geen zwakte is maar een daad van innerlijk leiderschap.
Want pas als jij stopt met de regie te houden over wat niet van jou is, krijgt je stiefgezin de ruimte om zichzelf te worden. En krijg jij de ruimte om jezelf te zijn.
Herken jij het patroon van de redder in jezelf en wil je daar structureel iets aan veranderen? Bonusmoeder 2.0 geeft je de inzichten en tools om vanuit een sterke, heldere positie in je stiefgezin te staan.
