Ik sta er alleen voor als ouder, al een aantal jaren (haar vader overleed na onze scheding), en meestal zeg ik dat alsof het een feit is dat je gewoon draagt zoals je boodschappen draagt, maar eerlijk is eerlijk: onder dat feit zit een hele wereld aan twijfel, spanning en schuldgevoel die op sommige dagen ineens keihard naar boven kan komen. Niet omdat ik niet van mijn dochter hou, juist omdat ik zo veel van haar hou, en omdat ik het gevoel heb dat ik het allemaal goed moet doen, terwijl het leven zich daar zelden aan houdt.
Ik werk veel, en dat is niet iets waar ik trots over wil pochen, want het is vaak ook gewoon noodzaak en ja ook gewoon te leuk, maar het brengt wel een knagend gevoel met zich mee, vooral op die momenten waarop ik haar zie zitten aan de keukentafel en ik met mijn hoofd alweer in een mail of een plan zit. Dan kan ik denken: ben ik wel genoeg aanwezig, ook al ben ik er fysiek wel, en leer ik haar hiermee niet vooral dat werk altijd voorgaat. En dan is er de andere kant, de kant die ik minder graag hardop zeg: ik ben ook iemand die graag ruimte wil, die graag iets opbouwt, die graag impact maakt, en die niet alleen moeder wil zijn, hoe dol ik ook ben op dat lieve kind van mij. En precies daar begint die innerlijke spagaat vaak, want zodra ik voor mezelf kies, voel ik een soort schuld alsof ik haar iets afpak…..
Die twijfel gaat niet alleen over tijd, maar ook over hoe ik moeder ben. Ik ben conflictvermijdend van nature, en dat is jarenlang een automatische strategie geweest die me hielp om de sfeer goed te houden, maar in ouderschap is dat soms ook ingewikkeld, want dan ga ik twijfelen: ben ik niet te meegaand, geef ik niet te snel toe, verwen ik haar omdat ik het haar gun, en leert ze dan wel dat je ook kunt botsen zonder dat het onveilig wordt. Als zij iets vraagt, en ik voel dat ik eigenlijk nee wil zeggen, dan hoor ik mezelf soms toch ja zeggen met die halve lach erachter, en later lig ik wakker omdat ik denk: ik wil niet dat ze later denkt dat alles altijd kan, maar ik wil ook niet de moeder zijn die steeds streng is omdat ik bang ben om te zacht te zijn.
En toen kwam daar nog iets bij, iets wat veel alleenstaande ouders herkennen maar niet altijd hardop durven zeggen: ik werd weer verliefd (en hoe 😉 ), en daarmee kwam er een nieuwe laag bovenop die twijfel, want ineens was het niet alleen mijn relatie met mijn dochter, maar ook mijn relatie met mijn partner, en in mijn geval ook nog eens zijn kinderen, en het hele fenomeen samengesteld gezin waarbij je eigenlijk permanent bezig bent met verdelen, afstemmen, aanvoelen en zoeken naar wat klopt, zonder dat er ooit een handleiding is meegeleverd.
Het meest herkenbare moment is voor mij bijna altijd de vrijdagavond. Je kent hem wel: je hebt gewerkt, je hoofd zit vol, je dochter heeft haar week gehad, je bent moe, je verlangt naar rust, en dan staat er ergens een keuze op je te wachten die groter voelt dan hij is. Zij zit op de bank en wil samen een film kijken met snacks, lekker knus, want ze heeft jou gemist en jij haar ook. En ondertussen appt je vriend: “Zullen we vanavond nog even samen eten” of “Kom je straks nog” en je voelt meteen dat er een soort weegschaal in je lijf ontstaat. Kies ik voor haar, kies ik voor hem. En het irritante is: het voelt alsof je altijd iemand teleurstelt. Als ik naar hem ga, voel ik schuld richting haar, alsof ik haar in de steek laat, alsof ik haar het signaal geef dat zij op nummer twee komt, terwijl ik zó goed weet dat zij al een ouder minder heeft. Als ik thuisblijf, voel ik weer die andere spanning: dat ik mijn relatie op afstand houd, dat ik hem geen plek geef, dat ik uiteindelijk op mijn tandvlees blijf lopen en dat het hele idee van samen bouwen steeds vooruitgeschoven wordt.
En dan zijn er nog die kleine, onhandige momenten die zich niet laten plannen. Dat je bij hem bent, zijn kinderen zijn er, en jij probeert óók leuk te zijn en aanwezig te zijn, terwijl je dochter ineens belt omdat er iets is met school of omdat ze zich alleen voelt, en je meteen in tweeën scheurt. Of dat je bij jou thuis bent, je dochter heeft een dag waarin ze extra aandacht vraagt, en je merkt dat je vriend dat niet altijd begrijpt, omdat hij zijn kinderen deelt met hun moeder en jij dat niet doet, en je dan weer het gevoel krijgt dat jij altijd degene bent die moet uitleggen, afwegen en sussen.
Wat me uiteindelijk het meeste lucht heeft gegeven, is niet dat ik opeens een perfecte balans vond, want die bestaat niet, maar dat ik stopte met doen alsof deze twijfel betekent dat ik het niet goed doe. Ik dacht lange tijd dat schuldgevoel een bewijs was dat ik betrokken was, dat het hoorde bij goed ouderschap, en dat ik het dus maar moest verdragen, maar ondertussen maakte het me krampachtig, en eerlijk gezegd ook minder beschikbaar, omdat ik continu in mijn hoofd zat met beoordelen, vergelijken en corrigeren.
Ik ben niet van mijn schuldgevoel af omdat ik ineens altijd zeker ben, maar omdat ik ben gaan zien dat schuldgevoel geen kompas is. Het is een signaal, en bij mij was het signaal vaak: ik draag te veel verantwoordelijkheid voor gevoelens die niet van mij zijn, en ik leg mezelf een meetlat op die niemand kan halen. Mijn verantwoordelijkheid is om liefdevol te leiden, om helder te zijn, om keuzes te maken waar ik achter kan staan, en om mijn dochter te laten voelen dat ze belangrijk is, ook als ik niet altijd beschikbaar ben op de manier die ik idealiter zou willen. Maar ik ben niet verantwoordelijk voor het feit dat het leven soms schuurt, dat mijn dochter mij soms mist, of dat mijn relatie soms moet zoeken naar ritme.
Wat ik nu vaker doe, is eerlijker zijn in plaats van perfect. Dan zeg ik op zo’n vrijdagavond bijvoorbeeld tegen mijn dochter: “Ik heb zin om met jou te zijn, en ik ga straks ook even met mijn lief bellen, en dan maken we een plan voor dit weekend, want jij en ik zijn een team en ik wil dat jij weet waar je aan toe bent.” Of ik spreek met mijn vriend af dat we niet alles in de vrijdagavond proppen, omdat dat voor mij de meest kwetsbare avond is qua energie, en dat we elkaar juist op zaterdagochtend zien, als ik meer ruimte heb in mijn hoofd. En als ik merk dat ik weer in die oude reflex schiet van pleasen, meegaand zijn en alles glad willen strijken, dan probeer ik even terug te komen naar één simpele vraag: wat is hier nu echt nodig, en wat doe ik alleen maar om schuldgevoel te dempen….
Als jij dit herkent, die twijfel, die spagaat, dat gevoel dat je altijd tekortschiet, dan wil ik je dit meegeven: je hoeft niet te kiezen tussen een goede moeder zijn en een vrouw zijn met een eigen leven, liefde en verlangen. Je mag leren hoe je beide draagt, stap voor stap, en je hoeft daar niet perfect voor te zijn.
Wil je even sparren?
Stuur ons een bericht via de WhatsApp-button op mijn website. Dan kijken we samen wat jou lucht en stevigheid kan geven.
Marieke
Stiefexpert
