Veel stellen in een samengesteld gezin doen precies wat van hen verwacht wordt.
Ze zoeken hulp. Ze investeren. Ze willen het goed doen.
En toch hoor ik dit zó vaak:
“We hebben relatietherapie gehad. Het hielp wel… maar eigenlijk ook niet echt.”
“De gesprekken waren fijn, maar thuis veranderde er weinig.”
“We leerden beter praten, maar het bleef schuren.”
Dat ligt niet aan jullie inzet.
En meestal ook niet aan de kwaliteit van de relatietherapeut.
Het probleem zit ergens anders.
Een stiefgezin is méér dan een relatie met extra mensen
Relatietherapie is in de basis gericht op de relatie tussen twee volwassenen.
Op communicatie, hechting, patronen, verbinding.
En dat is waardevol.
Maar een samengesteld gezin is geen gewone relatie met wat extra drukte.
Het is een complex systeem waarin meerdere dynamieken tegelijk spelen:
-
kinderen met loyaliteiten naar twee ouders
-
rouw om een kerngezin dat er niet meer is
-
een ex die geen verleden is, maar een blijvende factor
-
ongelijkheid tussen kinderen
-
rolverwarring tussen ouder, partner en bonusouder
Dat vraagt om méér dan relationele kennis alleen.
Je kunt niet oplossen wat je niet ziet
In veel relatietherapie wordt gewerkt op gedrags- en communicatie-niveau.
Wat zeggen jullie tegen elkaar?
Hoe reageren jullie?
Wat voelen jullie?
Maar in een stiefgezin spelen onder de oppervlakte vaak vragen die niet hardop worden gesteld, zoals:
-
Wie staat waar in dit gezin
-
Wie heeft hier eigenlijk regie
-
Van wie is deze spanning
-
Wie draagt te veel en wie te weinig
-
Wie past zich steeds aan om de boel draaiende te houden
Zolang die vragen niet zichtbaar worden, blijf je praten ín een systeem dat scheef staat.
Dan voelt therapie soms als harder werken, terwijl het fundament niet klopt.
Relatiekennis is nodig, maar niet genoeg
Laat ik helder zijn:
Je moet absoluut iets weten van relaties.
Maar bij een stiefgezin moet je óók begrijpen:
-
hoe familiesystemen werken
-
hoe loyaliteit bij kinderen functioneert
-
hoe rouw onzichtbaar doorwerkt
-
hoe rangorde ontspoort
-
hoe ex-invloed structureel stress veroorzaakt
-
hoe een bonusouder positie verliest zonder dat iemand dat bedoelt
Zonder die kennis wordt gedrag vaak verkeerd geïnterpreteerd.
Dan lijkt iemand:
-
te gevoelig
-
te controlerend
-
te teruggetrokken
-
te boos
-
te passief
Terwijl het in werkelijkheid een logische reactie is op een onveilig systeem.
Beter communiceren lost geen systeemprobleem op
Veel stellen leren in relatietherapie beter luisteren, ik-boodschappen gebruiken en begrip tonen. Dat kan tijdelijk lucht geven.
Maar als:
-
rollen niet helder zijn
-
het ouderschap niet gezamenlijk gedragen wordt
-
de ex onbewust mee bestuurt
-
één partner structureel inschikt
-
kinderen feilloos voelen waar de scheuren zitten
dan blijft de stress terugkomen.
Niet omdat jullie het verkeerd doen.
Maar omdat communicatie geen structuur vervangt.
Een stiefgezin vraagt om systemische én relationele expertise
Wat er nodig is, is begeleiding die drie dingen combineert:
-
Kennis van relaties
-
Inzicht in systemen
-
Diep begrip van stiefgezindynamiek
Dat betekent werken aan:
-
positie en rol
-
leiderschap en regie
-
teamvorming tussen partners
-
het terugbrengen van veiligheid
-
het herorganiseren van het gezin als geheel
- De ex op gepaste afstand
Niet alleen praten over wat er misgaat, maar begrijpen waarom het logisch is dat het misgaat.
Dit gaat niet over betere hulp. Dit gaat over passende hulp.
Relatietherapie is waardevol.
Maar niet elk probleem is een relatieprobleem.
Net zoals je met staar naar een oogarts gaat en met een complexe breuk naar een orthopeed, vraagt een samengesteld gezin om specialistische kennis.
Niet omdat jullie moeilijk zijn.
Maar omdat het systeem complex is.
En complexiteit vraagt geen harder werken, maar beter kijken.
Tot slot
Als jij in een samengesteld gezin leeft en voelt:
-
we doen zo ons best, maar blijven vastlopen
-
we praten veel, maar komen nergens
-
ik raak mezelf kwijt in dit systeem
Dan is dat geen teken dat jij tekortschiet.
Het is een signaal dat je probleem op een ander niveau ligt.
En dat vraagt om begeleiding die dat niveau ook durft te zien.
Wil je hierover doorpraten of onderzoeken wat er in jullie systeem speelt, stuur me gerust een whats app bericht. Soms is één heldere blik al genoeg om de richting te veranderen.
Marieke
Stiefexpert
