Het begint bijna altijd onschuldig.
Een kort berichtje, even praktisch bedoeld, snel tussendoor. En toch merk je later die dag dat je gespannen bent, dat je hoofd blijft malen en dat de sfeer in huis kantelt, terwijl het eigenlijk maar om één appje ging.
Appen met de ex lijkt efficiënt, maar in samengestelde gezinnen is het vaak precies de plek waar oude patronen, emoties en machtsspelletjes ongemerkt weer binnenkomen.
“Ik wilde alleen even afstemmen”
Sanne appt haar ex over de overdracht: of hij misschien een half uurtje later kan zijn. Hij reageert kortaf, zonder uitleg. Zij voelt zich meteen afgewezen, gaat haar bericht nuanceren, uitleggen waarom het echt niet anders kan en voor ze het weet zitten ze midden in een discussie die helemaal niet meer over dat half uurtje gaat. Die avond is Sanne prikkelbaar, haar partner snapt niet waarom ze nog steeds met haar telefoon bezig is en de kinderen voelen feilloos aan dat er iets hangt.
Wat hier misgaat, is niet de vraag, maar het kanaal. Appen nodigt uit tot direct reageren, tot verdedigen en tot blijven duwen, juist op momenten dat afstand nodig is.
Waarom appen zo vaak escaleert
WhatsApp is snel, direct en emotioneel geladen. Er zit geen pauze tussen denken en reageren. Geen natuurlijke vertraging die helpt om te kiezen wat je wel en niet zegt. En als er geschiedenis is, wat bij ex-partners bijna altijd zo is, krijgt een bericht veel meer betekenis dan bedoeld.
Wat praktisch begint, wordt persoonlijk. Wat persoonlijk wordt, raakt aan oud zeer. En voor je het weet ben je bezig met het verleden, terwijl je dacht iets te regelen voor nu.
“Het was maar één opmerking”
Mark krijgt een appje van zijn ex tijdens het avondeten: een terloopse opmerking over regels bij hem thuis. Hij voelt irritatie, maar wil geen ruzie. Dus hij reageert vriendelijk, licht verontschuldigend, met uitleg. Zijn partner ziet het bericht, voelt zich niet gesteund en trekt zich terug. Die avond praten ze nauwelijks. Niet omdat Mark iets verkeerd heeft gezegd, maar omdat appen de ex weer midden in hun huis en hoofd heeft gezet.
Aardig reageren voelt veilig, maar maakt grenzen vaak juist onduidelijk.
Niet elk onderwerp hoort in elk kanaal
Een belangrijke regel in communicatie met de ex is deze: het kanaal bepaalt de toon. Appen werkt prima voor korte, logistieke zaken met een ja of nee als antwoord. Maar zodra het gaat over emoties, meningsverschillen, opvoedkeuzes of veranderingen in afspraken, is appen een slecht idee.
Dat vraagt om afstand. En afstand zit niet in WhatsApp.
Zakelijk communiceren is geen kil communiceren
Veel ouders en bonusouders zijn bang dat zakelijk communiceren hard of ongevoelig overkomt. Maar zakelijk betekent niet kil. Het betekent voorspelbaar. Korte zinnen, vaste formuleringen, geen emotionele toelichting en geen open eindjes. Juist die voorspelbaarheid geeft rust, omdat er niets meer te interpreteren valt.
Niet omdat de ex dat verdient, maar omdat jij rust wilt in je hoofd en in je huis.
Wat wél helpt
Wat in de praktijk veel beter werkt, is vooraf afspreken wie communiceert, waarover, via welk kanaal en met welke vaste taal. Zodat je niet elke keer opnieuw hoeft te bedenken wat je zegt en hoe je het zegt. En zodat communicatie geen sluiproute wordt waarlangs spanning je avond binnenwandelt.
Als appen steeds weer gedoe oplevert, is dat geen persoonlijk falen. Het is een signaal dat het kanaal niet klopt. En dat is iets waar je wél invloed op hebt.
Welk kanaal je kiest, bepaalt hoeveel rust je overhoudt
Niet elk communicatiekanaal doet hetzelfde. En toch kiezen veel ouders en bonusouders hun kanaal op basis van gewoonte, snelheid of ongemak, in plaats van op effect. Terwijl juist dát vaak het verschil maakt tussen een rustige avond en een hoofd dat maar blijft draaien.
Mail is bij uitstek geschikt als je afstand wilt creëren. Het dwingt tot nadenken, tot formuleren en tot kiezen wat je wel en niet zegt. Juist bij onderwerpen die gevoelig liggen, afspraken vastleggen of iets wilt afronden zonder discussie, biedt mail overzicht en rust. Niet warm, wel helder. En dat is vaak precies wat nodig is.
Live of face-to-face communiceren lijkt menselijker, maar is in samengestelde gezinnen vaak veel te intens. Er is lichaamstaal, emotie, geschiedenis en de neiging om dingen ter plekke te willen oplossen. Wat bedoeld is als verbinding, eindigt dan regelmatig in verwarring of escalatie. Live gesprekken werken alleen als de spanning laag is en de afspraken al helder zijn. Niet om ze nog te moeten maken.
Telefonisch contact zit daar precies tussenin. Je hoort elkaar, maar mist overzicht. Het is lastig te begrenzen en gesprekken waaieren snel uit. Prima voor korte afstemming, ongeschikt voor lastige thema’s of veranderingen van afspraken.
En dan is er nog één kanaal dat eigenlijk altijd problematisch is.
Via de kinderen communiceren, ook “even snel”, is nooit onschuldig. Niet bij kleine boodschappen en niet bij grote. Het plaatst kinderen in een positie die niet van hen is, vergroot loyaliteitsconflicten en maakt hen verantwoordelijk voor iets wat volwassenen zelf horen te dragen. Ook als het praktisch bedoeld is. Juist dan.
Kinderen zijn geen boodschapper.
Niet voor regels.
Niet voor irritaties.
Niet voor afspraken.
Wat via een kind loopt, komt zelden aan zoals bedoeld, maar komt wél binnen bij het kind.
De kern is simpel:
kies je kanaal bewust, niet uit gemak.
Niet alles hoeft snel.
Wel duidelijk.
Heb je hier een vraag over of over iets anders in je stiefgezin, stel je vraag via de whats app button, we denken graag mee!
