Laura zat tegenover me en zei het bijna beschaamd.
“Ik ben zo bang voor een 2e scheiding, ik wil niet dat dit mislukt.”
Ze hield van hem. Dat wist ze zeker. Als de kinderen er niet waren, was het fijn. Ze konden lachen. Ze waren intiem. Ze voelden zich verbonden.
Maar zodra zijn dochter van zeven het huis binnenkwam, veranderde alles. Laura werd prikkelbaar. Hij werd zachter. De sfeer verschoof. En aan het einde van zo’n weekend dacht ze: dit klopt niet. Wij kloppen niet.
Hij dacht ondertussen dat zij gewoon te streng was. Te gevoelig. Te controlerend.
Beiden dachten: wij hebben een relatieprobleem.
Maar dat hadden ze niet.
Ze hadden een systeemprobleem.
Het verschil tussen twee mensen en een veld
Een relatieprobleem zit tussen twee mensen. Het gaat over communicatie, verwachtingen, intimiteit, ruzies die zich herhalen. Als je samen op vakantie bent en het schuurt nog steeds, dan zit het waarschijnlijk in de relatie.
Een systeemprobleem ontstaat zodra er meer mensen in het veld staan. Kinderen. Een ex-partner. Schoonouders. Geschiedenis. Loyaliteiten die onzichtbaar meespelen.
Dan ben je niet meer alleen partners. Dan ben je onderdeel van een dynamisch netwerk waarin iedere beweging iets veroorzaakt.
En dat voelt anders.
“Hij kiest altijd haar kant”
Mark en Sanne kwamen bij mij omdat Sanne het gevoel had dat Mark haar nooit steunde als zijn zoon erbij was. Als de jongen brutaal deed, corrigeerde Sanne hem. Mark verzachtte het direct. “Hij bedoelt het niet zo.” Of: “Hij heeft al een zware week gehad.”
Sanne voelde zich alleen staan. Mark voelde zich verscheurd.
In hun beleving was dit een communicatieprobleem. Ze spraken niet goed uit wat ze bedoelden. En kregen altijd ruzie en vervolgens drie dagen zwijgen.
Maar toen we gingen kijken naar het systeem, zagen we iets anders.
Mark droeg nog steeds een diep schuldgevoel over de scheiding. Zijn zoon mocht niets tekortkomen. Elke correctie voelde voor hem als nóg een verlies voor zijn kind.
Sanne stond niet tegenover Mark. Ze stond tegenover zijn schuld.
Dat is een systeemprobleem.
We hebben gewerkt aan twee dingen: Mark leerde zijn schuld herkennen zonder erdoor gestuurd te worden. En samen hebben ze afgesproken dat opvoedkundige correcties voortaan eerst bij hem lagen. Niet omdat Sanne niets mocht zeggen, maar omdat zijn positie als vader zichtbaar moest blijven.
Binnen drie maanden veranderde de sfeer. Niet omdat ze beter leerden praten, maar omdat ze anders gingen staan.
“Ik voel me een gast in mijn eigen huis”
Anouk beschreef het als een sluimerend gevoel. Niets concreets, maar toch altijd aanwezig. Foto’s van vroeger, inside jokes, zijn moeder die nog steeds veel contact had met de ex. Het huis ademde vroeger…..
“Het is alsof ik erbij ben gekomen in plaats van dat we samen iets hebben opgebouwd,” zei ze.
Haar partner vond dat overdreven. “Dat zijn gewoon herinneringen.”
Maar een huis is geen museum. Het is een levend systeem. Als er alleen zichtbaar is wat was, en niet wat is, dan voelt de nieuwe partner zich logé in plaats van mede-eigenaar.
In plaats van discussiëren over één foto, zijn we gaan werken aan symbolische herinrichting. Nieuwe rituelen. Nieuwe afspraken over besluitvorming. Bewust momenten creëren die alleen van hen samen waren.
Het ging niet om de spullen. Het ging om plek.
Toen haar partner hardop tegen zijn moeder zei: “Dit is nu ons gezin,” verschoof er iets fundamenteels.
Dat is systeemwerk.
De metafoor van het orkest
In een kerngezin spelen twee instrumenten samen. Als het vals klinkt, stem je elkaar bij.
In een samengesteld gezin speel je in een orkest. Meerdere secties. Verschillende tempo’s. Oude melodieën die nog doorklinken.
Hoe weet je wat er bij jullie speelt?
Vraag jezelf eerlijk af:
Voelt het vooral ingewikkeld als de kinderen er zijn?
Ontstaat spanning na contact met de ex?
Veranderen jullie rollen zodra het “oude gezin” zichtbaar wordt?
Voel jij je regelmatig niet meegenomen in besluiten?
Als je hier ja op zegt, is de kans groot dat je geen relatieprobleem hebt.
Maar een systeem dat herordening nodig heeft.
En het goede nieuws is: systemen kun je herschrijven. Niet alleen door harder te werken aan je communicatie, maar door helder te worden in positie, loyaliteit en teamvorming.
Ik zie zo vaak stellen die denken dat hun relatie het probleem is. Terwijl hun liefde juist overeind blijft ondanks de systeemdruk.
Twijfel je waar jullie in vastlopen? Of herken je jezelf in Laura, Sanne of Anouk?
Stuur me gerust een bericht via de WhatsApp-button op mijn website. Dan kijken we samen of jullie probleem tussen jullie zit, of in het systeem eromheen.
Want dat verschil bepaalt alles.
Marieke
Stiefexpert
